grafika tła
Strona główna > Trochę o ornitologi i nie tylko > Nietoperze w domu – co zrobić gdy znajdę nietoperza?

Nietoperze w domu – co zrobić gdy znajdę nietoperza?

Nietoperze to pożyteczne stworzenia, które w jedną noc potrafią zjeść 2000 komarów! Czasem zdarza się, że znajdziemy rannego nietoperza, jak mu wówczas pomóc?
Nietoperze w domu, jak postępować gdy znajdziemy w domu nietoperza.

Wielu z nas widziało w swoim życiu tzw. "latającą mysz". Dla niektórych przerażające, krwiopijcze wampiry, dla innych piękne i pożyteczne stworzenia, które w jedną noc potrafią zjeść 2000 komarów! Według chińskich przesądów stworzenia te przynoszą domownikom szczęście, w wierzeniach hinduskich zwiastują gorączkę, a wśród europejczyków nietoperz oznacza coś złego - demona. Jednakże jak jest na prawdę? Czy warto żyć w zgodzie z nietoperzami i chronić je, czy lepiej wypędzać je z piwnic i strychów i unikać ich?

Nocek-natterera zinwentaryzowania przez zespół chropterolog Gdańsk.
Fot. Chiropterolog Gdańsk podczas wykonywania opinii chiropterologicznej dotyczącej występowania nietoperzy w budynku. Na zdjęciu nocek-natterera, który znalazł kryjówkę w niewielkiej szczelinie w elewacji kamienicy.

Charakterystyka nietoperzy. Poznaj 10 cech charakterystycznych dla nietoperzy.

Nietoperze należą do gatunku ssaków i jak wiadomo są żyworodne. Ich młode po urodzeniu ssą mleko matki. Posiadają skrzydła i potrafią latać, co stanowi wyjątek wśród ssaków.

W Polsce występuje 26 gatunków nietoperzy, a na świecie jest ok 1100 gatunków.

10 cech charakterystycznych dla nietoperzy:

1 cecha - nietoperze mają zdolność tzw. aktywnego lotu - tzn. lotu za pomocą mięśni poruszających skrzydłami;

2 cecha - zwierzęta długowieczne - potrafią żyć nawet powyżej 35 lat;

3 cecha - dzielą się na owadożerne (np. ryjkonos malutki), owocożerne (np. rudawka olbrzymia), mięsożerne (np. borowiec olbrzymi potrafi polować na drobne ptaki tj. wróble, rudziki i modraszki) i roślinożerne (np. rudawka olbrzymia);

4 cecha - Nietoperze prowadzą wyłącznie nocny tryb życia;

5 cecha - poruszają się dzięki tzw. echolokacji, tzn. orientacji przestrzennej - wysyłają dźwięki
o wysokich częstotliwościach (ultradźwięki) i analizują echo odbite od otoczenia;

6 cecha - dźwięki wysyłają przez pyszczek (mroczkowate) lub noc (podkowcowate);

7 cecha - do komunikowania się między sobą nietoperze wykorzystują inny rodzaj dźwięków,
tzw. głosy socjalne, które bywają słyszalne także dla ucha ludzkiego;

8 cecha - potrafią w jedną noc zjeść od 25 do 40% masy swojego ciała;

9 cecha - są zdolne do zjedzenia ok. 1000 owadów na godzinę;

10 cecha - wiosną samice łączą się w tzw. kolonie rozrodcze - rodzą młode i wspólnie je chowają, natomiast zimą nietoperze gromadzą się w tzw. kolonie zimowe i wspólnie zapadają
w hibernację.

Chiropterolog Gdańsk nocek-duży.
Fot. Nocek-duży zinwentaryzowany podczas wykonywania opinii chiropterologicznej na potrzeby remontu elewacji budynku.

Występowanie nietoperzy. Poznaj 10 miejsc gdzie najczęściej można zaobserwować nietoperze

Przeważająca liczba nietoperzy żyjących w Polsce, za legowiska wybiera sobie budynki mieszkalne i użyteczności publicznej. Na skutek postępującej urbanizacji zwierzęta te musiały jakoś przystosować się do życia wśród ludzi. Budynki zastępują im środowisko naturalne, których z dnia na dzień co raz bardziej degradowane jest przez człowieka.

10 lubionych "miejscówek" nietoperzy:

  1. dziuple w drzewach;
  2. budki i skrzynki dla ptaków;
  3. stropodachy, strychy;
  4. pod dachówkami;
  5. w kominach;
  6. studnie;
  7. bunkry, schronienia, kanały;
  8. piwnice;
  9. szczeliny i otwory w budynkach;
  10. pod parapetami, okiennice.

Mroczek-późny w szczelinie w elewacji budynku.
Mroczek-późny. Nawet niewielka kilkucentymetrowa szczelina wystarczy mu, żeby ją zająć i wykorzystać jako miejsce schronienia.

Kiedy możesz spotkać nietoperza w swoim domu?

W sezonie letnim i wiosennym nietoperze nieustannie poszukują na zewnątrz pożywienia. Sytuacja zmienia się w okresie jesiennym i zimowym, kiedy muszą przygotowywać się do hibernacji i znaleźć właściwe miejsce, aby przezimować. Należy pamiętać, że nietoperze przywiązują się do miejsc, w których bytują. Tak więc musimy się spodziewać, że jak raz znaleźliśmy je w naszej piwnicy, to prawdopodobnie do niej wrócą ponownie.

Poszczególne okresy bytowania w domach:

  • wczesna wiosna i jesień - klatki schodowe, strych, piwnica, okiennice, to dla nietoperzy "kwatery przejściowe", które wykorzystują jako miejsca rozrodcze wiosną, oraz zimowiska jesienią;
  • późna wiosna i lato - strychy, szczeliny i otwory w budynku, piwnice, wykorzystywane są jako tzw. kolonie rozrodcze, w których samice nietoperzy rodzą młode i wychowują je;
  • późna jesień i zima - piwnica, strych, studnie służą nietoperzom jako miejsce hibernacji na zimę. Jest to okres kiedy nietoperze są najbardziej bezbronne.

Chiropterolog poszukujący nietoperzy na strychu.
Fot. Chiropterolog podczas inwentaryzacji nietoperzy na strychu budynków. Piwnice i strychy budynków to miejsca chętnie wykorzystywane przez nietoperze jako miejsce schronienia.

Znalazłem nietoperza w domu - co robić? Jak mu pomóc?

Pamiętajmy, że wszystkie gatunki nietoperzy żyjących w Polsce są pod ścisłą ochroną, a więc nie można w żaden sposób zrobić im krzywdy.

Obecność śpiących nietoperzy w naszym budynku nie stanowi żadnego zagrożenia!!! Są to ciche i nieszkodliwe zwierzęta, które szukają schronienia na okres zimowy. Najczęściej mamy do czynienia z pojedynczymi osobnikami, które przypadkiem trafimy na nasz dom.

Chiropterolog z detektorem ultradźwięków do wykrywania nietoperzy.
Fot. Detektor ultradźwięków BatCorder to doskonałe narzędzie w rękach doświadczonego chropterologa. Dzięki niemu możliwe jest zidentyfikowanie liczebności i gatunków nietoperzy żyjących w budynku.

Przewodnik – 9 kroków jak postępować gdy znajdziemy nietoperza.

Kilka kroków jak postępować, gdy stwierdziłeś obecność nietoperza w swoim domu:

  1. nie dotykaj go;
  2. jeżeli przypadkiem wiosną lub latem nietoperz wleci do Twojego pokoju - pogaś światła, otwórz szeroko okna i pozwól mu wylecieć w spokoju;
  3. jeżeli w ciągu dnia zauważysz gdzieś śpiącego nietoperza - włóż go do jakiegoś pudełka, ale bardzo delikatnie, tak żeby go nie dotknąć gołą ręką (najlepiej w skórzanych, grubych rękawiczkach), następnie włóż do pudełka delikatnie gazę nasączoną wodą i wypuść go po zachodzie słońca na wolność;
  4. jeśli mamy nietoperze na strychu, czy w piwnicy lub innej części budynku - pozwólmy im wychować młode lub przezimować;
  5. jeżeli widzimy, że nietoperz siedzi na ścianie i nie chce się poderwać do lotu, przykryjmy go pomału jakimś kartonikiem i wypuśćmy o zmierzchu na wolność;
  6. jeżeli nietoperz jest ranny lub nie może odlecieć, należy jak najszybciej skontaktować się z weterynarzem lub chiropterologiem;
  7. w przypadku znalezienia martwego osobnika, należy zapakować go w szczelny pojemnik i zanieść jak najszybciej do weterynarza lub organizacji zajmującej się badaniem i ochroną zwierząt;
  8. ugryzł Cię lub udrapał nietoperz - natychmiast skontaktuj się z lekarzem;
  9. masz wątpliwości co powinieneś zrobić - skontaktuj się z naszym chiropetrologiem. Straż pożarna raczej nie pomaga w sytuacjach, kiedy znajdziemy nietoperza w naszym domu.

Chiropterolog z kamerą inspekcyjną.
Fot. Chiropterolog podczas wykonywania inwentaryzacji nietoperzy w budynku. Dzięki kamerze inspekcyjnej (endoskopowi) może zajrzeć nawet w najmniejszą szczelinę. Nietoperzą wystarczy szczelina o szerokości 2 cm.

Pamiętaj! Nietoperze nie atakują ludzi, mogą jedynie latać chaotycznie, po wybudzeniu z zimowego snu. Należy wówczas zachować spokój i stać nieruchomo. Zwierzaki te wbrew pozorom nie wplątują się we włosy!! Wręcz przeciwnie - one unikają naszych włosów jak ognia!!! Nietoperze zjadają ogromnie ilości owadów, np. komarów. Nie są szkodnikami, nie przegryzają instalacji elektrycznych, nie niszczą domowego sprzętu. Nie ma więc potrzeby wyganiać ich z domu.

Nocek duży w miejscu zimowania.
Fot. Nietoperze Gdańsk – nocek duży.

Podsumowanie

Jeżeli w naszym domu trafimy na siedlisko nietoperzy, a nawet na pojedyncze osobniki pamiętajmy, że wszystkie gatunki nietoperzy w Polsce są pod ścisłą ochroną i aby je usunąć, musimy mieć specjalne pozwolenie. W tym celu należy przeprowadzić ekspertyzę chriopterologiczną niezbędną do takich czynności.

Obserwacje chiropterologiczne (dotyczące nietoperzy) powinny być przeprowadzone 3-krotnie - w drugiej połowie czerwca, w sierpniu i w październiku.

Nasi specjaliści chiropterolodzy dysponują wiedzą, doświadczeniem i sprzętem niezbędnym, by bezkonfliktowo zabezpieczyć interesy Twoje i przyrody. Oferujemy:

  • prowadzimy nasłuchy za pomocą rejestratora ultradźwięków, by znaleźć gniazda nietoperzy,
  • wykorzystujemy kamerę inspekcyjną do przeszukiwania miejsc niedostępnych gołym okiem,
  • proponujemy optymalne metody planowania prowadzenia prac zgodnie ze zwyczajami nietoperzy,
  • proponujemy rozwiązania kompensacyjne dotyczące zapewnienia nietoperzom siedlisk zastępczych w ramach rekompensaty tych zniszczonych podczas prac.

Skontaktuj się z nami, zapytaj o bezpłatną poradę – Zespół Ornitolog Gdańsk – www.ornitolog.gdansk.pl